Ons DNA keurt meerjarenplan niet goed

Met veel aandacht maakten we met onze partij Ons DNA een grondige analyse van het voorliggende meerjarenplan, waarbij we allereerst alle medewerkers van alle diensten willen bedanken die dit plan mee uitgewerkt hebben.

We zien in het meerjarenplan enkele heel mooie principes, onder andere

• de centralisatie van de personeelsdiensten

• het project in Ingooigem, waar onderwijs en verenigingsleven zullen kunnen van genieten

• en veel ambitie om allerlei ontwerpplannen uit te werken

Een meerjarenplan met inspiratienota waar niemand in principe zou tegen kunnen zijn, hoewel: wij doken een pak dieper in de teksten en de bijhorende cijfers. Wij missen heel wat fundamentele stukken die volgens ons ook een plaats zouden moeten gekregen hebben in het meerjarenplan.

We zien enkele belangrijke gebreken, we overlopen ze graag even hier in onze analyse.

1. Gebrek aan durf om moeilijke keuzes te maken

We zien geen beslissingen over het belangrijkste kapitaal van de gemeente, zijnde het personeel. Deze beslissingen werden uitgesteld tot 2026. De personeelskosten vertegenwoordigen 55% van de totale exploitatiekosten. Dat wil zeggen dat elke toekomstige keuze, die zal gemaakt worden in de denkoefening van het bestuur in 2026, onmiddellijk een grote impact op de begroting zal hebben. Nu kon de financiële dienst dit niet opnemen in het meerjarenplan, omdat keuzes werden uitgesteld en wegens het ontbreken van een uitgewerkte langetermijnvisie hierrond. We zien nochtans veel ambitieuze projecten, die impact zullen hebben op het gemeentepersoneel.

We krijgen onder andere te horen dat dit moeilijke keuzes zijn, omdat het over mensen gaat. We beamen dit zeker, maar net dat mag verwacht worden van een daadkrachtig bestuur. Moeilijke keuzes durven maken. Een beslissing nemen is altijd beter dan geen beslissingen nemen. En met een bestuur waarbij reeds over meerdere legislaturen heen dezelfde partijen aan het roer staan, zou deze oefening al achter de rug moeten zijn.

2. Gebrek aan vooruitzicht

Sommige belangrijke werven worden nodeloos vooruit geschoven.

Zo blijven effectieve daden rond het Ommersheimplein uit. Wij nemen geen genoegen met de opmaak van een masterplan tegen einde legislatuur, een legislatuur van 6 jaar. Vichte heeft recht op een volwaardig ontmoetingscentrum in de dorpskern. De huidige infrastructuur is niet klaar voor de toekomst en moet aangepakt worden. Dit thema opnieuw vooruit schuiven vinden we niet correct. Er is durf nodig om hierover beslissingen te nemen. Die durf zien wij niet terug in het meerjarenplan.

We komen naadloos bij de nieuwe fase van de uitwerking van het Gemeentepunt: er wordt een zeer grote investering gedaan, met de boodschap dat centralisatie nagestreefd wordt. Zoveel jaar na datum zijn we nog steeds handenvol geld aan het uitgeven, zonder dat een eindpunt in zicht is en terwijl de plannen blijven wijzigen. 8 miljoen euro werd er voor de komende legislatuur begroot in functie van werken aan het Gemeentepunt. Dat brengt de totale kostprijs van het Gemeentepunt nu op 25 miljoen euro. 25 miljoen euro, dat is enorm. Ja het centraliseren van de diensten is cruciaal, maar je moet geen rekenwonder zijn om te weten dat dit budget echt ver buiten de mogelijkheden van onze gemeente ligt. Zonder ook maar enige zekerheid dat we daarmee wel het vooruitzicht zullen hebben op een efficiëntere organisatie van de diensten. Ondertussen gaan heel veel middelen verloren aan inefficiëntie: we stapelen dubbele kosten inzake onderhoud, nutsvoorzieningen en dergelijke meer verder op.

Heel veel investeringen zijn opgenomen in het meerjarenplan, namelijk meer dan 30 miljoen euro. Maar door het ontbreken van concrete prioritering en timing, zijn we bezorgd over de realisatiegraad. Zonder de noodzakelijke prioritering en timing, kunnen deze investeringen onmogelijk correct in uitvoering worden gebracht.

We zitten al een half jaar zonder algemeen directeur in de gemeente. De vorige algemeen directeur ging met pensioen. Pensionering (en eventueel vooraf op te nemen verlof of ziektedagen) kan gepland worden als er een correcte bedrijfscultuur is, waar mensen goed met elkaar communiceren. Er moest meer geanticipeerd worden op deze situatie.

3. Gebrek aan consequentie

Vorige week konden we onze technische vragen stellen op de raadscommissie Financiën. Vaak werd verwezen naar het goede-huisvader-principe: aan de ene kant wordt voor sommige uitgaveposten het worstcasescenario voorzien en anderzijds wordt bij andere posten genoegen genomen met extern aangeleverde cijfers die, tegen beter weten in, voor waar aangenomen worden.

Het meerjarenplan klopt technisch en cijfermatig. De autofinancieringsmarge is hoog genoeg en de schuldenlast lijkt beheersbaar. Echter zien wij te veel losse eindjes, met kostenplaatsen waar onvoldoende over nagedacht is. En waar dus heel veel kans is op fouten.

Waar zal de, trouwens wel inspirerende en boeiende, tekst van de inspiratienota, ook een effectieve uitrol krijgen in de realiteit? Het is onze grote bezorgdheid als we de cijfers ontleden:

• We zien weinig of geen ruimte voor de effectieve aanpak van de verkeersveiligheid, nochtans een prioriteit voor iedereen in elke dorpskern.

• Het meerjarenplan beperkt zich tot het ‘opmaken van een plan van aanpak voor elke dorpskern’, terwijl er voor bijvoorbeeld het centrum van Anzegem al lang een plan moest zijn om het dorps- en verenigingsleven de ruimte te geven die ze verdienen. De aanleg van een dure binnentuin in de Sint-Janskerk is hierin onvoldoende.

• We zien weinig buffer voor de aanpak van het gemeentelijke patrimonium, terwijl de infrastructuur van gemeentelijke zalen in verschillende dorpskernen moet aangepakt worden.

• Veel cijfers over belangrijke thema’s zijn onzichtbaar en opgenomen in een groter geheel. Dat verhoogt de kans dat deze zaken weggedrumd worden door andere, grotere uitgaveposten.

4. Voor ons ontbreekt ook de beloofde vernieuwende aanpak

De nieuwe wind met nieuwe mensen, zoals vorig jaar uitvoerig in de krant stond, is voor ons nog wat zoek.

• De beloofde samenwerking over de partijen heen, beperkt zich voorlopig tot het tijdig en, weliswaar correct, communiceren vanuit meerderheid naar oppositie.

• De nieuwe invulling van de adviesorganen is er nog niet.

• Ook in voorbereiding van dit meerjarenplan, werd onvoldoende tijd een aandacht gegeven aan inspraak. Mensen werden last-minute geïnformeerd en moesten heel snel advies formuleren.

• Dit meerjarenplan werd pas op het allerlaatste moment gedeeld met de raadsleden. Net zoals de vorige legislatuur, net zoals de legislaturen daarvoor. We blijven dezelfde aanpak zien.

Dit meerjarenplan heeft een klinkende naam, maar gaan we echt naar een “Daadkrachtig Anzegem?” Wij twijfelen op basis van wat we zien. We zien veel beloftes en mooie ambities, vervangen in een mooi vorm gegeven nota. Maar daadkracht zit hem in het maken van moeilijke keuzes. Deze werden tot nu toe steeds vooruit geschoven. Ook daarom vinden wij dat dit meerjarenplan niet ver genoeg reikt: het komt onvoldoende tegemoet aan de noden van onze inwoners. 

Doen wat je zegt, en zeggen wat je doet. We hebben geen enkele garantie dat de mooie uitgangspunten zullen verwezenlijkt worden.

Wij blijven echter wel beschikbaar voor dialoog, om samen te prioriteren en plannen te maken voor Anzegem. Om samen Daadkrachtig beleid te kunnen voeren.